غلامعلى صفايى
78
ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى )
شود زيرا يكى از اوزان فعل كه دلالت بر تعجب مىكند وزن « فعل » مىباشد « 1 » . بنابراين لام در اين موارد داراى معناى تعجب نبوده بلكه لام در اين مواقع دو احتمال دارد : 1 - لام ابتدا كه داخل بر فعل ماضى شده است و علت دخول لام ابتدا - با آن كه اصل آن در اين مىباشد كه بر اسم داخل شود - اين است كه اين گونه افعال دلالت بر معناى تعجب مىكنند جامد مىباشند و بنابراين شبيه اسم در جمود مىباشند ، پس حكمى كه اسم در ارتباط با دخول لام دارد ، براى اين افعال نيز ثابت است . 2 - لام جواب قسم مقدر باشد و اين مثال در اصل اين گونه : « و اللّه لظرف زيد » و « و اللّه لكرم زيد » بوده است .
--> ( 1 ) - ر . ك ، موسوعة الصرف و النحو و الإعراب : 507 ، النحو الوافي : 2 / 172 .